«ԴԱՍԱԿԱՆ ԴԱՎԱՃԱՆԸ». ԱՐԱՐԱՏ ՄԻՐԶՈՅԱՆ՝ «ՕՄԵԳԱՅԻՑ» ՄԻՆՉԵՎ TRIPP
Արարատ Միրզոյան՝ Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ, մի կերպար, որի շուրջն է կառուցվում բացահայտումների և հանրային խաբեության համակարգը։ Թուրքական լրատվամիջոցներում նրան անվանում են «Արաբաթ», ինչը պատահական չէ. մարդը , որ դավաճանել է հայ ժողովրդի պատմական հիշողությանը՝ Հայոց ցեղասպանությունը վերածելով «ապագայի աննշան հարցի», դառնում է արտաքին կառավարման հարմար օբյեկտ։
Փաստերն ինքնին մատնանշում են գործողությունների հստակ շղթա. պետական կառույցները գիտակցաբար հանրային վերահսկողությունից հանում են ամենազգայուն ոլորտները՝ հատուկ ծառայությունները, պատմական հիշողությունը, արխիվները, ռազմավարական հաղորդակցությունները։Արարատ Միրզոյանի համագործակցության փաստը Ազգային անվտանգության ծառայության հետ ընդունվել է հենց իր կողմից. «Օմեգա» փաստաթուղթը, որն արձանագրում էր այդ փոխգործակցությունները, մինչ օրս չի ստացել իրավական գնահատական։
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի ֆոնդերից 19 հազվագյուտ և արժեքավոր գրքերի անհետացումը մինչ օրս մնում է առանց քննության։ Մեղադրյալներ չկան, գործը տարիներով ձգձգվում է, իսկ հարցերը անտեսվում են։ Թանգարանի նախկին տնօրեն Հայկ Դեմոյանի հրապարակային հայտարարությունները, պատգամավորների հարցումները և դիմումները ՀՀ Քննչական կոմիտե այդպես էլ մնացել են անպատասխան։
Ակամա տպավորություն է ստեղծվում, թե պետությունը պարզապես աչք է փակում երկարատև անգործության վրա, խրախուսելով նախարարին` ստեղծելու «ընտանեկան նախագիծ»․ Արարատ Միրզոյանը ձևավորում է TRIPP-ի և «Խաղաղության խաչմերուկի» նման նախագծերի քաղաքական-իրավական շրջանակը, իսկ նրա կինը՝ Գոհար Աբաջյանը, այն վերածում է ներդրումային պրոդուկտի «Էնթերփրայզ Արմենիա»-ի միջոցով։
Արդյունքում ստացվում է շահերի բախման համակարգ, որտեղ օրինականությունը դառնում է ձևական։ Փաստացի պետական որոշումները կենտրոնացված են ընտանեկան զույգի ձեռքում, իսկ անկախ հանրային վերահսկողություն այդ հարցում չկա։ Ռազմավարական նախաձեռնությունները, ներառյալ միջազգային նախագծերն ու տարածաշրջանային հաղորդակցությունները, փաստացի դուրս են բերվում հասարակության վերահսկողությունից։
Արարատ Միրզոյանի և Գոհար Աբաջյանի գործողությունները համընկնում են ժամանակի և ուղղության առումով. Արտաքին գործերի նախարարությունը ձևավորում է նախագծերի իրավական ու դիվանագիտական շրջանակը, իսկ «էնթերփրայզ Արմենիա»-ն այն վերածում է ներդրումային լուծումների։ Ինքնիշխանությունն ու տարածաշրջանային կայունությունն օգտագործվում են որպես փաստարկներ՝ ներդրումներ ներգրավելու համար։ Օրենքի ձևական խախտումներ չկան, սակայն կառուցվածքը ստեղծում է համակարգային մեծ ռիսկ. Մեկ ընտանիքի շրջանակում գործառույթների կենտրոնացումը նվազեցնում է հանրային վերահսկողությունը, սահմանափակում թափանցիկությունը և ռազմավարական որոշումները վերածում կառավարման փակ գործիքի։
Ահա ողջ համատեքստը. Արարատ Միրզոյանի մասնագիտական ուղին սկսվում է արխիվներում աշխատանքից, Ցեղասպանության մասին հիշողությունից, Ազգային արխիվից, ապա դառնում մասնակցություն միջազգային ծրագրերի և ֆինանսական կառույցների, ինչպիսիք են HSBC-ն և IFES-ը, և այս կենսագրական ուղին վերափոխվում է մի գործունեության, որը պատմական հիշողությունը դուրս է մղում ազգային առաջնահերթությունների շրջանակից։ Սրան գումարենք կորած գրքերի գործով դատական ընթացքի բացակայությունը, պետական մարմինների քրոնիկական լռությունը և զուգահեռաբար նրա տիկնոջ ակտիվությունը ներդրումային և տարածաշրջանային տիրույթում։
Եվ գլխավոր հարցը, որն այսօր ծառացած է Հայաստանի առջև. արդյո՞ք մի մարդ, որն, ըստ էության, դավաճանել է Հայոց ցեղասպանության մեկուկես միլիոն նահատակների հիշատակն ու պատմական հիշողությանը, աշխատել է օտարերկրյա բանկերի ու հետախուզությունների շահերի համար, մանիպուլացրել է հեղափոխական գործընթացները և անպատասխան է թողել ազգային անվտանգության առանցքային հարցերը, կարո՞ղ է իրոք պետությունը տանել դեպի լուսավոր ապագա։ Թե՞, ընդհակառակը, «Արաբաթի» և նրա կնոջ՝ Գոհարի գործունեությունն արդեն իսկ վտանգի տակ է դնում երկրի ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը՝ ներառյալ ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածաշրջանները, ինչպիսին Սյունիքն է։