«Թավշյա» տեղահանություն և միլիարդների պետական շնորհ․ ինչպե՞ս է հարստանում «Ռենշինը» հարկատուների հաշվին
Երևանի Սարյան փողոցի բնակիչների շուրջ ստեղծված իրավիճակը գնալով ավելի շատ է հիշեցնում երկու տասնամյակ առաջ Բյուզանդի և Արամի փողոցներում տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Այն ժամանակ իշխանությունները քաղաքացիներին զրկում էին իրենց տներից՝ «Հյուսիսային պողոտայի» կառուցման անհրաժեշտությամբ պայմանավորված։ Այսօր նույն տրամաբանությունը վերադարձել է նոր փաթեթավորմամբ՝ «Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի» ծրագրի անվան տակ։
Ինչպես գրում է Oragir.News-ը, մինչ բնակիչները դատական ատյաններում փորձում են պաշտպանել սեփականության իրենց իրավունքը, ծրագրի իրականացնող «Ռենշին» ՍՊԸ-ի ֆինանսական հաշվետվությունները բացահայտում են մի պատկեր, որը լուրջ հարցեր է առաջացնում պետական միջոցների օգտագործման արդյունավետության և նպատակահարմարության վերաբերյալ։ Ընկերության 2024 թվականի հաշվետվությունում առկա «Եկամուտ պետական շնորհից» տողը ցույց է տալիս, որ կազմակերպությունը ստացել է շուրջ 2 միլիարդ դրամի պետական աջակցություն։
Առավել ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ նույն հաշվետու տարում «Ռենշինի» համապարփակ ֆինանսական արդյունքը կազմել է մոտ 1,9 միլիարդ դրամ, որից շուրջ 1,87 միլիարդ դրամը վերագրվել է ընկերության սեփականատերերին։ Փաստացի ստացվում է, որ պետական միջոցների տեսքով ընկերություն մուտք գործած գումարը գրեթե ամբողջությամբ վերածվել է սեփականատերերի շահույթի։ Հատկանշական է նաև, որ 2023 թվականին, երբ նման պետական շնորհ չի արձանագրվել, ընկերությունը նույն ցուցանիշով շահույթ չի ունեցել։
Այս ֆոնին առավել սուր են հնչում հարցերը, թե ինչու են հանրային միջոցները ծառայեցվում մասնավոր բիզնեսի շահույթների ձևավորմանը, հատկապես այն դեպքում, երբ ծրագրի իրականացման հետևանքով տասնյակ քաղաքացիներ կանգնած են իրենց բնակարաններն ու տները կորցնելու վտանգի առաջ։ Սարյան փողոցի շուրջ ընթացող գործընթացը աստիճանաբար վերածվում է ոչ միայն քաղաքաշինական, այլև հանրային արդարության և պետական քաղաքականության վերաբերյալ լայն քննարկման թեմայի։ Եթե նախկինում նման ծրագրերը քննադատվում էին ստվերային մեխանիզմների համար, ապա այսօր ընդդիմախոսները պնդում են, որ նույն գործընթացներն իրականացվում են արդեն պետական որոշումների և ֆինանսական աջակցության բացահայտ կիրառմամբ։