Երեք բնակարան՝ մեկ աշխատավարձով. Լենա Նազարյանի ֆինանսների և ընտանեկան մանդատի հետաքննությունը
Ինչպե՞ս է պատգամավորը, որի տարեկան պաշտոնական եկամուտը կազմում է 10–14 միլիոն դրամ, կարողանում գնել 24 միլիոն դրամ արժողությամբ բնակարան, տրամադրել անտոկոս փոխառություններ և, ի վերջո, իր պատգամավորական մանդատը փոխանցել ամուսնուն։ Ուսումնասիրել ենք Լենա Նազարյանի վերջին յոթ տարիների հայտարարագրերը։
Լենա Նազարյանը հեռանում է Ազգային ժողովից։ Ոչ թե նրան հեռացրել են, այլ պարզապես իր տեղը զիջում է ամուսնուն՝ Նարեկ Բաբայանին, որն արդեն ստացել է պատգամավորական մանդատը նույն կուսակցության ընտրական ցուցակով։ «Քաղաքացիական պայմանագրի» ընտանեկան «էստաֆետը» գործում է անխափան․ կինը հեռանում է, ամուսինը՝ գալիս։ Մանդատը մնում է ընտանիքում, հետևաբար՝ նաև պետական ռեսուրսներին հասանելիությունը։ Միաժամանակ Նազարյանը շարունակում է ղեկավարել «Իմ քայլը» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդը, այն նույն հիմնադրամի, որի նախագահն Աննա Հակոբյանն է։ Այսպիսով, հանրային գործունեությունից նա չի հեռանում։
Սակայն մեզ հետաքրքրում են ոչ միայն կադրային փոփոխությունները, այլ նաև այն, թե ինչ ֆինանսական պատկերով է պատգամավորը հեռանում խորհրդարանից։ Մենք ուսումնասիրել ենք նրա վերջին յոթ տարիների հայտարարագրերը և հայտնաբերել մի շարք անհամապատասխանություններ, որոնք դժվար է բացատրել միայն պատգամավորական աշխատավարձով։
Եկամուտներ, որոնք չեն համընկնում գնումների հետ
Սկսենք գլխավոր հարցից․ ինչպե՞ս կարելի է տարեկան 10–14 միլիոն դրամ եկամուտ ունենալով՝ Ծաղկաձորում գնել 24 միլիոն դրամ արժողությամբ բնակարան։ Նույնիսկ եթե այն ձեռք է բերվել հիփոթեքային վարկով, նախնական վճարը պետք է կազմեր առնվազն 5–7 միլիոն դրամ, այսինքն՝ տարեկան եկամտի գրեթե կեսը։ Հայտարարագրերում չեն երևում ո՛չ խոշոր խնայողություններ, ո՛չ այլ գույքի վաճառքից ստացված միջոցներ, ո՛չ ժառանգություն, ո՛չ էլ զգալի նվիրատվություններ։ Այդ դեպքում որտեղի՞ց են գոյացել այդ գումարները։ Հարցը մնում է անպատասխան, և, թվում է, դրա պատասխանը հայտնի է միայն Նազարյան–Բաբայան ընտանիքին։
Ի դեպ, բնակարանի վաճառողը «Ալվինա հյուրանոցային համալիր» ընկերությունն է։ Ովքե՞ր են դրա սեփականատերերը։ Կա՞ արդյոք կապ իշխանական շրջանակների հետ։ Նման գործարքներում «յուրայինների համար» նախատեսված արտոնությունները, որպես կանոն, հայտարարագրերում չեն արտացոլվում։
Հիփոթեքային պարտավորությունների հանգույցը
Խորհրդարանում աշխատելու տարիներին Նազարյանը կուտակել է շուրջ 40 միլիոն դրամի հիփոթեքային պարտավորություններ։ Դա մոտ երեքուկես անգամ գերազանցում է նրա տարեկան պաշտոնական եկամուտը։ Այդ պարտքերը նա չի թաքցրել․ յուրաքանչյուր հայտարարագրում նշված են համապատասխան գումարներն ու բանկային տվյալները։ Սակայն հարց է առաջանում՝ ինչպե՞ս է նա սպասարկում այդ վարկերը։
Հայաստանում հիփոթեքային վարկերի միջին տարեկան տոկոսադրույքը կազմում է 10–12 տոկոս։ Այդ պայմաններում երկու վարկի ամսական վճարումները կարող են հասնել շուրջ կես միլիոն դրամի։ Ստացվում է, որ աշխատավարձի զգալի մասը պետք է ուղղվի վարկերի մարմանը։ Այդ դեպքում ինչպե՞ս են հոգացվում առօրյա ծախսերը՝ սնունդը, հագուստը, կոմունալ վճարումները, ինչպես նաև ճանապարհորդությունները։ Օրինակ՝ 2022 թվականի հայտարարագրում Նազարյանը հանգստի համար ծախսել է 2,1 միլիոն դրամ։ Ստացվում է, որ կամ բանկերը լրացուցիչ եկամուտների վերաբերյալ հարցեր չեն տվել, կամ վարկատուները բացառիկ պայմաններ են ստեղծել պատգամավորի համար։
Անտոկոս փոխառություն. բարեգործությո՞ւն, թե՞ սխեմա
2024 թվականից հայտարարագրերում հայտնվել է մեկ այլ ուշագրավ տվյալ․ Նազարյանը «Անտարես» կազմակերպությանը տրամադրել է 3,8 միլիոն դրամի անտոկոս փոխառություն։ 2025 թվականի դրությամբ չմարված մնացորդը կազմել է 3,4 միլիոն դրամ։
Հարց է առաջանում․ ինչո՞ւ է պարտքեր ունեցող պատգամավորը միլիոնավոր դրամներ տրամադրում առանց տոկոսների։ Արդյո՞ք սա փոխկապակցված կառույցի թաքնված ֆինանսավորում է։ Թե՞ «Անտարեսը» այնպիսի կազմակերպություն է, որը հետագայում ծառայությունը փոխհատուցում է հայտարարագրերում չարտացոլվող այլ եղանակներով։
Եզրակացություն․ ընտանեկան բիզնես՝ մանդատի շուրջ
Լենա Նազարյանը խորհրդարանից հեռանում է՝ ունենալով երեք բնակարան՝ Արինջում, Ծաղկաձորում և Երևանում։ Ավտոմեքենաներ, ոսկյա իրեր կամ կրիպտոակտիվներ նա չի հայտարարագրել։ Արտաքուստ ամեն ինչ բավական համեստ է թվում։ Սակայն եթե հաշվի առնենք, որ այդ բնակարանների մեկ միավորի շուկայական արժեքը կազմում է առնվազն 50–60 միլիոն դրամ, իսկ նրա պաշտոնական եկամուտները բոլոր տարիների ընթացքում հազիվ են գերազանցում 20–25 միլիոն դրամը, առաջանում է բնական հարց՝ որտեղի՞ց են մնացած միջոցները։
Գուցե դրանք ընտրողների նվե՞րն են։ Կամ «Իմ քայլը» հիմնադրամի երախտագիտությո՞ւնը։ Կամ, ներողություն սարկազմի համար, զրոյական մեկնարկային կապիտալով իրականացված բացառիկ հաջող ներդրումներ։
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, կարծես, նախընտրում է չնկատել նման անհամապատասխանությունները։ Չէ՞ որ եթե սկսեն ստուգել մեկին, ստիպված կլինեն ստուգել նաև մյուսներին։ Իսկ մինչ այդ Լենա Նազարյանը հեռանում է խորհրդարանից՝ իր հետ տանելով Ծաղկաձորի բնակարանի առաջին վճարի ծագման գաղտնիքը։ Նրա տեղը զբաղեցնում է ամուսինը, որպեսզի ընտանեկան գործը շարունակվի։ Ահա և «հայկական մեծ երազանքը»․ իշխանությունից չհեռանալ, այլ պարզապես այն փոխանցել ընտանիքի ներսում։