«Քաղաքացիական պայմանագրի» մոդելի իրավական պետությունը․ ինչպես ՔԿ վարչության պետի աշխատասենյակում ծեծի ենթարկեցին ոստիկանին
Երևանում տեղի է ունեցել աղմկահարույց միջադեպ, որը կարող էր դառնալ իրավական պետության փայլուն օրինակ, սակայն իրականում համակարգային արատների վառ դրսևորման է վերածվել։ Խոսքը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում տեղի ունեցած դեպքերի մասին է, որտեղ վարչության պետ Ռաֆայել Վարդանյանի աշխատասենյակում ծեծի է ենթարկվել Մալաթիայի ոստիկանության բաժնի պետի տեղակալը, իսկ հետո տուժածը կալանավորվել է իրեն ծեծի ենթարկած անձանց հաղորդման հիման վրա։
«Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ ամեն ինչ սկսվել է կայանատեղիի շուրջ կենցաղային վեճից, որին մասնակցել են ոստիկանը, քննիչները և մի քաղաքացի։ Թվում էր՝ աննշան միջադեպ է, սակայն այն արագ վերածվել է իրավապահ համակարգի ներսում բացահայտ բախման։
Այնուհետև հանգամանքները պարզելու նպատակով ոստիկան Սարքիս Բագրատունյանը հրավիրվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետ Ռաֆայել Վարդանյանի աշխատասենյակ, որտեղ, վարչության ղեկավար կազմի ներկայությամբ, տեղի է ունեցել Մալաթիայի բաժնի ոստիկանության պետի տեղակալի ծեծը։
Ամենացնցողն այն է, որ, ըստ «Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների, միջադեպին ներկա են եղել նաև ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչության պետը։ Այսինքն՝ բռնությունը տեղի է ունեցել այն մարդկանց աչքի առաջ, որոնց գործառույթը օրինականության պահպանումն է։
Միջադեպից հետո ծեծի ենթարկված ոստիկանի հարազատները հավաքվել են ՔԿ շենքի մոտ, սակայն նրանց ներս չեն թողել։
«Անհայտ է՝ ինչու, բայց…»
Եվ ահա իրադարձությունների ամենաանհավանական շրջադարձը։ Ինչպես հայտնում է news.am-ը, ծեծի ենթարկված Սարքիս Բագրատունյանը կալանավորվել է երկու ամսով։ Կալանավորման միջնորդությունը ներկայացրել է... Քննչական կոմիտեն՝ այն գերատեսչությունը, որի աշխատակիցները ծեծի էին ենթարկել նրան։ Դատավոր Գարիկ Աբելյանը բավարարել է միջնորդությունը։
Ստացվում է՝ ոստիկանին և՛ ծեծեցին, և՛ կալանավորեցին։
Դատարանի շենքի մոտ լարված իրավիճակ է․ ոստիկանի ընկերներն ու հարազատները չեն հաշտվում ստեղծված իրավիճակի հետ։ Նրանք պնդում են, որ Սարքիս Բագրատունյանը որևէ հանցագործություն չի կատարել, իսկ նրան առաջադրված մեղադրանքները հերքվում են դատարանին ներկայացված տեսագրությամբ։
Քննչական կոմիտեն հերքում է
Քննչական կոմիտեն հերքում է միջադեպի փաստը։ Գերատեսչության մամուլի քարտուղար Կիմա Ավդալյանը լրատվամիջոցների հրապարակումները անվանել է «հորինված զրպարտություն»՝ հայտարարելով, որ քննիչների կողմից ոստիկանին ծեծի ենթարկելու մասին տեղեկությունը չի համապատասխանում իրականությանը։
Սակայն այս հերքումը հակասում է տեսագրություններին, որոնցում պատկերված է ծեծի ենթարկված ոստիկան Սարքիս Բագրատունյանը։
Քննչական կոմիտեի վարկածի համաձայն՝ 2026 թվականի օգոստոսի 21-ին երկու քննիչների վրա հարձակվելու փաստով քրեական վարույթ է նախաձեռնվել։ Գերատեսչության տվյալներով՝ հարձակմանը մասնակցել են ոստիկանության աշխատակիցը և նրա շուրջ 20 հարազատներն ու ծանոթները, ընդ որում՝ միջադեպի պահին ոստիկանը գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում։ Այս վարույթի շրջանակում ձերբակալվել են հենց ոստիկանը և նրա ևս երկու հարազատները։
Քննչական կոմիտեն նաև պնդում է, որ քննչական մարմնի նախաձեռնությամբ ձերբակալվածի նկատմամբ իրականացվել է բժշկական զննություն, որը չի հաստատել նրա նկատմամբ բռնություն կիրառելու փաստը։
Ո՞վ է Ռաֆայել Վարդանյանը
«Ժողովուրդը» արձանագրում է նաև մեկ այլ հանգամանք, որը միջադեպին լրացուցիչ քաղաքական ենթատեքստ է հաղորդում։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետ Ռաֆայել Վարդանյանը ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Ասատուր Վարդանյանի եղբայրն է։ Այս փաստն ինքնին ցույց է տալիս, թե համակարգում որքան սերտորեն են միահյուսված իրավապահ և քաղաքական վերնախավերը։
Իրավական պետության պատրանքը
Այս պատմությունը, ցավոք, Հայաստանի կողմից հռչակված՝ իրավական պետություն կառուցելու ուղեգծի ողբերգական ծաղրանկարն է։ Փաստացի, մի երկրում, որտեղ իշխանության ներկայացուցիչներն անդադար խոսում են դեպի Եվրոպա շարժվելու, իրավական պետության և օրենքի գերակայության մասին, նույնիսկ իրավապահ համակարգի ներսում «հարցերը լուծվում են» ոչ իրավական մեթոդներով։
Եթե ոստիկանության աշխատակիցը կատարել է օրենքին հակասող գործողություններ, ապա Քննչական կոմիտեի ներկայացուցիչները պարտավոր էին նրան պատասխանատվության ենթարկել օրինական ճանապարհով, այլ ոչ թե ծեծել Երևանի քաղաքի քննչական վարչության պետի աշխատասենյակում։ Առավել ևս այն դեպքում, երբ ամբողջ գործընթացը տեղի է ունեցել ոստիկանության ներքին անվտանգության համար պատասխանատու անձանց ներկայությամբ, որոնք միջամտելու փոխարեն դարձել են կատարվածի անուղղակի ականատեսները։
Այստեղ հատկանշականն այն է, որ դատավորը ծեծի ենթարկված ոստիկանին կալանավորելու որոշումն ընդունել է հենց նրան ծեծի ենթարկած անձանց՝ Քննչական կոմիտեի աշխատակիցների հաղորդման հիման վրա։ Այստեղ, ամենայն հավանականությամբ, իրավական տրամաբանությունն ամբողջությամբ փոխարինվել է մեկ այլ տրամաբանությամբ՝ Ռաֆայել Վարդանյանի հովանավորներն, ըստ ամենայնի, ավելի ազդեցիկ են գտնվել։