Վատնված միլիոններ և անարդյունք ծրագրեր՝ Սևանա լճի փրկության համար (ըստ «Հետք»-ի բացահայտումների)
"Hetq"-ի հրապարակած հետաքննության համաձայն՝ վերջին տարիներին Սևանա լճի էկոհամակարգի պահպանության համար իրականացված միջազգային և պետական ծրագրերը, չնայած միլիոնավոր եվրոների և դրամների բյուջեներին, չեն տվել ակնկալվող արդյունքներ։
2020–2025թթ․ ընթացքում իրականացվել է շուրջ 5,68 մլն եվրո արժողությամբ «EU4Sevan» ծրագիրը, որի շրջանակում նախատեսված էր Գավառի կեղտաջրերի մաքրման կայանի արդիականացում՝ մոտ 803 մլն դրամ բյուջեով։ Սակայն, ըստ հրապարակման, այդ աշխատանքը փաստացի չի իրականացվել, և փոխարենը կառուցվել է միայն Նորատուսի մանկապարտեզի համար նախատեսված փոքր կայան, որը չի լուծում լճի աղտոտման համակարգային խնդիրը։
2025թ․ դեկտեմբերին մեկնարկել է նոր՝ 7,5 մլն եվրո արժողությամբ «EU4Sevan+» ծրագիրը, որը կրկին նպատակ ունի բարելավել ջրային ռեսուրսների կառավարումը Սևանի ավազանում։ Սակայն, ըստ "Hetq"-ի, այն ևս չի ներառում Գավառի ԿՄԿ-ի լիարժեք արդիականացում կամ գետերի աղտոտման հիմնական աղբյուրների լուծում։
Հետաքննությունը նշում է, որ թեև գոյություն ունեն բազմամյա կառավարման պլաններ և Ասիական զարգացման բանկի կողմից իրականացված տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրություններ, այդ փաստաթղթերը մինչ այժմ չեն վերածվել իրական շինարարական կամ արդյունավետ մաքրման ենթակառուցվածքների։
Մասնագետների գնահատմամբ՝ առանց կոյուղու կոլեկտորների կառուցման և ԿՄԿ-ների լիարժեք արդիականացման՝ Սևանա լիճ լցվող կեղտաջրերի զգալի մասը մնում է չմաքրված։
"Hetq"-ի եզրակացությամբ՝ բազմամիլիոն ծրագրերը, ռազմավարությունները և համաձայնագրերը դեռևս չեն լուծել հիմնական խնդիրը, իսկ նոր նախաձեռնությունները կրկնում են նախորդների մոտեցումները՝ առանց համակարգային փոփոխության։
Հոդվածի ընդհանուր շեշտադրումը հանգում է այն մտքին, որ Սևանա լճի փրկության համար իրականացվող քաղաքականությունն ու ծրագրերը մինչ այժմ չեն ապահովել իրական բնապահպանական արդյունք։