Արտոնությունների ժամանակը․ թանկարժեք ժամացույցներ իշխանության ներկայացուցիչների հայտարարագրերում

Թվում է՝ սովորական ձեռքի ժամացույցը պարզապես աքսեսուար է, որը ցույց է տալիս ժամանակը։ Սակայն երբեմն հենց ժամացույցներն են թույլ տալիս հասկանալ, թե ինչպես է ապրում երկրի քաղաքական և պաշտոնեական վերնախավը։ «Hetq»-ի վերջին ուսումնասիրությունը, որը վերաբերում էր հայ պաշտոնյաների հայտարարագրերում առկա թանկարժեք ժամացույցներին, դարձավ այն բանի ակնառու ցուցադրությունը, թե որքան տարբեր կարող են լինել ժամանակի մասին պատկերացումները իշխանության և շարքային քաղաքացիների համար։

Ուսումնասիրելով Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի հայտարարագրերի ռեեստրը՝ լրագրողները հայտնաբերել են 4 միլիոն դրամից ավելի արժեք ունեցող 25 ժամացույց, որոնք նշված են պաշտոնյաների և նրանց ընտանիքների անդամների 22 հայտարարագրերում։ Դրանցից 14-ը ստացվել են որպես նվեր, 9-ը գնվել են սեփական միջոցներով, իսկ ևս 2-ը ժառանգությամբ են անցել իրենց տերերին։

Ամենատպավորիչ հավաքածուն պատկանում է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Գուրգեն Արսենյանին։ Ըստ հայտարարագրի՝ 2019 թվականին նա ձեռք է բերել 82 միլիոն դրամ արժողությամբ ժամացույց։ Սակայն դրանով ամեն ինչ չի սահմանափակվում․ պատգամավորը 2011 թվականին գնել է ևս մեկ ժամացույց՝ 51,3 միլիոն դրամով։ Միայն այս երկու աքսեսուարների ընդհանուր արժեքը գերազանցում է 130 միլիոն դրամը։

Խորհրդարանական մեծամասնության մեկ այլ ներկայացուցիչ՝ գործարար պատգամավոր Խաչատուր Սուքիասյանը, հայտարարագրել է 23 միլիոն դրամ արժողությամբ ժամացույց։ Հետաքրքիր է, որ այս աքսեսուարը դարձել է շքեղության միակ առարկան, որը նա ձեռք է բերել սեփական միջոցներով։ Մնացած թանկարժեք իրերը, ներառյալ արվեստի գործերը, գորգերն ու կահույքը, նա ստացել է կամ նվիրատվության, կամ ժառանգության միջոցով։

Թանկարժեք ժամացույցների տերերի թվում է նաև «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ներկայացնող Մեծամոր համայնքի ղեկավար Վահրամ Խաչատրյանը։ Նրա հայտարարագրում նշված է 33 հազար դոլար արժողությամբ Rolex ժամացույց, որը նա ստացել է որպես նվեր 2019 թվականին։

Արդարադատության նախարար Գրիգոր Մինասյանը նույնպես իր հայտարարագրում նշել է երկու թանկարժեք ժամացույց։ Դրանցից մեկը գնահատվել է 22 հազար դոլար, մյուսը՝ 16 հազար։ Երկուսն էլ նա ստացել է նվեր դեռևս 2009 թվականին։

Սակայն առանձնահատուկ ուշադրություն է գրավում թանկարժեք ժամացույցների տերերի մեկ այլ խումբ՝ Պետական եկամուտների կոմիտեի աշխատակիցները։ «Hetq»-ի տվյալներով՝ հայտարարատուների թվում եղել են այս կառույցի վեց ներկայացուցիչներ կամ նրանց ընտանիքների անդամներ։

Հարկային և մաքսային համակարգի աշխատակիցների շրջանում ամենաթանկ ժամացույցը հայտարարագրել է Գոգավան–Պրիվոլնոյե մաքսային կետի պետ Արամ Մարգարյանը։ Նրա հայտարարագրում նշված է 1 միլիոն 850 հազար ռուսական ռուբլի արժողությամբ ժամացույցի գնումը։

ՊԵԿ Հետաքննության և օպերատիվ-հետախուզության վարչության գլխավոր օպերլիազոր Արամ Մաճկալյանը հայտարարագրել է միանգամից երկու նվեր ստացած ժամացույց՝ 18 հազար և 11 հազար դոլար արժողությամբ։ Նույն գերատեսչության մեկ այլ աշխատակից՝ գլխավոր օպերլիազոր Անդրանիկ Ջանոյանը, նշել է 7 միլիոն դրամ արժողությամբ ժամացույց, որը նույնպես ստացել է որպես նվեր։

Թանկարժեք աքսեսուարների տերերի ցանկում է նաև վարչապետի աշխատակազմի ֆինանսատնտեսագիտական վարչության պետ Աշոտ Փիրումյանը։ Նրա 12 հազար եվրո արժողությամբ ժամացույցը նույնպես նվեր է եղել։ Նույն արժեքն ունեն նաև Պետական վերահսկողական ծառայության պետաիրավական ոլորտի վերահսկողության վարչության պետ Հայկ Պլուզյանի ժամացույցները, որը հայտարարագրել է 12 հազար դոլար արժողությամբ նվեր։

Չեն շրջանցվել նաև խորհրդարանի ներկայացուցիչները։ Ազգային ժողովի փոխնախագահ Հակոբ Արշակյանի խորհրդական Սերգեյ Մուրադյանը հայտարարագրել է գրեթե 4,9 միլիոն դրամ արժողությամբ ժամացույց, որը ձեռք է բերել 2023 թվականին։

«Hetq»-ի հրապարակումը մեղադրանքներ չի պարունակում և չի խոսում օրենքի խախտումների մասին։ Նշված բոլոր ժամացույցներն արտացոլված են պաշտոնական հայտարարագրերում՝ օրենքի պահանջներին համապատասխան։ Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս հետաքրքիր միտում․ հայ պաշտոնյաների, պատգամավորների և պետական կառույցների ներկայացուցիչների շրջանում թանկարժեք ժամացույցներն արդեն վաղուց հազվադեպ երևույթ չեն։

Հատկապես ուշագրավ է, որ հայտարարագրված ժամացույցների կեսից ավելին ստացվել են որպես նվեր։ Եվ եթե թանկարժեք աքսեսուարի գնումը կարելի է բացատրել դրա տիրոջ ֆինանսական հնարավորություններով, ապա թանկարժեք նվերներն անխուսափելիորեն հանրային հետաքրքրություն են առաջացնում։ Չէ՞ որ յուրաքանչյուր նման նվերի հետևում կանգնած են կոնկրետ մարդիկ, հանգամանքներ և հարաբերություններ, որոնց մասին հայտարարագրերը սովորաբար չեն պատմում։

Արդյունքում «Hetq»-ի ուսումնասիրությունը վերածվեց ոչ այնքան ժամացույցների, որքան ժամանակակից հայկական վերնախավի մասին պատմության։ Մարդկանց մասին, որոնք ժամանակը չափում են տասնյակ միլիոնավոր դրամների, տասնյակ հազարավոր դոլարների և եվրոների արժողությամբ աքսեսուարներով։ Եվ մինչ քաղաքացիների մեծամասնությունը շարունակում է հաշվել ծախսերը մինչև հաջորդ աշխատավարձը, իշխանության ներկայացուցիչները, դատելով հայտարարագրերից, նախընտրում են ժամանակը հաշվել բոլորովին այլ ժամացույցներով։