Ծաղկաձորի մարզահամալիրը՝ Զաքարյանների ընտանիքի ձեռքում․ «Հետք»-ի հետաքննությունը
«Հետք»-ի հետաքննությունը վերականգնում է Ծաղկաձորի գլխավոր մարզահամալիրի՝ պետությունից Իշխան Զաքարյանի ընտանիքին անցնելու ուղին։
1967-ին հիմնադրված, ԽՍՀՄ օլիմպիական հավաքականների մարզաբազան 1996-ից 100% պետական «Ծաղկաձոր գլխավոր մարզահամալիր» ՓԲԸ-ի հաշվեկշռում էր։ 2006-ին գույքը 50 տարով վարձակալության տրվեց ամերիկահայ գործարար Ալբերտ Բոյաջյանի «Նյու հորիզոն գրուպ ինկ»-ին։ Վերջինս այդ ժամանակ ընկերական հարաբերությունների մեջ էր սպորտի պետական կոմիտեի նախագահ Իշխան Զաքարյանի հետ։
2010-ին Կառավարության որոշմամբ վարձակալված գույքի մի մասը՝ հյուրանոցային մասնաշենքեր, բուժական կենտրոն, սպորտդահլիճներ, մանեժ, 32,237 քմ շինություն և 76,121 քմ հող, ուղղակի վաճառքով օտարվեց ընկերությանը՝ 541.6 մլն դրամով։ 2019-ին դատախազությունը գործարքը կասկածի տակ դրեց՝ նշելով, որ գույքի շուկայական արժեքը 1.8 մլրդ դրամ էր՝ 1.3 մլրդ-ով ավելի վաճառքի գնից։ Ընկերությունը երբևէ վարձավճար չէր վճարել, թեև 2010-2018-ին այն կկազմեր 704 մլն դրամ։ Պայմանագրում, ըստ դատախազության, առկա էին պետական շահերին հակասող միակողմանի ոչ շահավետ դրույթներ։
2022-ին Կառավարությունը «Նյու հորիզոն գրուպ ինկ»-ին առաջարկեց գնել ՓԲԸ-ի բաժնետոմսերը՝ որպես գնման նախապատվության իրավունք։ Ընկերությունը հրաժարվեց՝ աշխարհաքաղաքական գործոններով պայմանավորելով, և առաջարկեց գույքը վաճառել իր կողմից Հայաստանում հիմնադրված «Ծաղկաձորի սպորտային համալիր» ՍՊԸ-ին։ Սեպտեմբերի 22-ի N 1457-Ա որոշմամբ բաժնետոմսերը 732 մլն դրամով օտարվեցին այդ ընկերությանը, որին վարձակալությամբ հանձնվեց նաև ավելի քան 37 հա հողատարածք՝ տարեկան 32 մլն դրամով (2023-ի N 1592-Ա)։
2018-ին Բոյաջյանի հիմնադրած «Ծաղկաձորի սպորտային համալիր» ՍՊԸ-ի սեփականատեր է դարձել Վարդան Զաքարյանը՝ Իշխան Զաքարյանի որդին, Հայաստանի թենիսի ֆեդերացիայի նախագահը։ Այսպիսով, մոտ 22 հա հողի և 38.6 հազար քմ շինությունների սեփականատեր, 37 հա հողի վարձակալ է դարձել Զաքարյանի ընտանիքը։
Իշխան Զաքարյանը պետական ապարատում է 90-ականներից․ 1997-2003-ին՝ սպորտի փոխնախարար, 2006-ին՝ սպորտի պետկոմիտեի նախագահ, 2010-ին՝ Հաշվեքննիչ պալատի նախագահ, 2011-ից՝ Համահայկական խաղերի համաշխարհային կոմիտեի նախագահ, որի փոխնախագահը Բոյաջյանն է։ Չորս անգամ պատգամավոր ընտրված Զաքարյանը 2021-ին «Պատիվ ունեմ»-ի ցուցակով մանդատ ստացավ, ամիսներ անց հեռացավ խմբակցությունից՝ դառնալով անկախ պատգամավոր, և կողմ քվեարկեց Վահագն Խաչատուրյանին նախագահ ընտրելու որոշմանը՝ վճռորոշ ձայն տալով իշխող ուժին։
2024-ի հունիսին դատախազությունը 755 մլն դրամի արգելանք դրեց Զաքարյանների գույքի վրա։ 2026-ի հունիսին կնքվեց հաշտության համաձայնություն․ ունեցվածքի մեծ մասը՝ ներառյալ Բագրևանդի առանձնատունը, օրինական ճանաչվեց, սակայն Զաքարյանները պարտավորվեցին 304 մլն դրամ վճարել պետությանը՝ տարաժամկետ։ Դատախազությունը խնդրահարույց չհամարեց մարզահամալիրի գույքի ձեռքբերումը՝ բացառությամբ 2013-ից Վարդան Զաքարյանին պատկանող 5400 քմ հողամասի։ 2019-ի քրեական վարույթը դեռ նախաքննության փուլում է, 2020-ի գործով մեղադրանքը 2023-ին հանվել է զղջալու հիմքով, երբ Զաքարյանը պետությանը վերադարձրել է 71 հա հող և 32 մլն դրամ։
«Ծաղկաձորի սպորտ կոմպլեքս»-ի տնօրեն Դավիթ Չիբուխչյանը պնդում է, որ ընկերությունը կատարել է ներդրումային պարտավորությունները, իսկ գնահատման ժամանակ հաշվի չեն առնվել տեղադիրքը, մատչելիությունը և գույքի վթարային վիճակը։ Ըստ նրա՝ Զաքարյան-Բոյաջյան հարաբերությունները «միայն դրական են ազդել հայկական սպորտի զարգացման վրա»։
Փաստը մնում է փաստ․ պետական մարզահամալիրի մասնավորեցման երկար ճանապարհի վերջնակետում դրա տարածքների ու շինությունների սեփականատերը դարձել է Իշխան Զաքարյանի ընտանիքը։