«Հրապարակ». ՊՆ-ի գնումներն ու շինարարական աշխատանքները՝ Հակակոռուպցիոն կոմիտեի քրեական վարույթների կենտրոնում
«Հրապարակ» օրաթերթը 2025 թվականի հունվարի 29-ի հրապարակման մեջ անդրադարձել է Պաշտպանության նախարարության գործունեությանն առնչվող քրեական վարույթներին՝ ներկայացնելով պետական գնումների և ռազմական ենթակառուցվածքների շինարարության ընթացքում արձանագրված հնարավոր չարաշահումների մասին տեղեկություններ։ Ըստ թերթի՝ Հակակոռուպցիոն կոմիտեում քննվող գործերից մեկը վերաբերում է եվրոպական արտադրության 10 ձնագնացների ձեռքբերմանը, որոնք, հրապարակման համաձայն, նախարարությունը գնել է շուկայական արժեքից մի քանի անգամ բարձր գնով։
Համեմատության համար՝ նույն տեսակի ձնագնացներից երկուսը զգալիորեն ավելի ցածր գնով ձեռք է բերել Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը։ «Հրապարակ»-ի աղբյուրը Հակակոռուպցիոն կոմիտեից հաստատել է, որ ձնագնացների գնման առնչությամբ քրեական վարույթ կա, որը նախաձեռնվել է դեռևս 2024 թվականին։ Պաշտպանության նախարարի տեղակալ Կարեն Բրուտյանը, որը համակարգում է մատակարարումների ոլորտը, լրագրողների հարցերին պատասխանելու փոխարեն առաջարկել է գրավոր հարցում ուղարկել՝ խոստանալով պատասխանել, եթե հարցերը պետական գաղտնիք չեն պարունակում։
Մյուս քրեական վարույթը վերաբերում է ՊՆ-ի պատվերով իրականացված շինարարական աշխատանքների ընթացքում հնարավոր խախտումներին։ Թերթի տվյալներով՝ գործով յոթ մեղադրյալ կա, որոնց մեծ մասը կալանավորված է։ Հրապարակման համաձայն՝ չարաշահումները կապված են եղել, մասնավորապես, բետոնապատման աշխատանքների հետ։ Նյութում հիշատակվում են Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ Կարեն Գրիգորյանը և կապիտալ շինարարության վարչության նախկին պետ Վահագն Ստեփանյանը, որը, ըստ թերթի, վերջերս ազատվել է աշխատանքից։
«Հրապարակ»-ի տեղեկություններով՝ Ջերմուկի հատվածում բանակի պատվերով ճանապարհ կառուցած մասնավոր ընկերության աշխատանքների ընդունման շուրջ տարաձայնություն է առաջացել։ Ըստ հրապարակման՝ Կարեն Գրիգորյանը պահանջել է համապատասխան զորամասի հրամանատարությունից ստորագրել փաստաթղթերը և ընդունել կատարված աշխատանքները։ Սակայն զորամասի թիկունքի պետն ու նրա տեղակալը հրաժարվել են դա անել՝ պատճառաբանելով, որ ճանապարհի որակը չի համապատասխանում կատարված աշխատանքների դիմաց վճարված գումարներին։ Թերթը հայտնում է, որ դրանից հետո թիկունքի պետը հայտնվել է անցանկալի պաշտոնյաների շարքում, իսկ նրա տեղակալ Գրենիկ Պապոյանն ազատվել է աշխատանքից՝ պայմանագրի ժամկետը լրանալու պատճառաբանությամբ։
Թերթի աղբյուրների համաձայն՝ նմանատիպ միջադեպ է տեղի ունեցել նաև Երկրորդ բանակային կորպուսի պատասխանատվության գոտում։ Կորպուսի հրամանատար Գարեգին Պողոսյանը ևս հրաժարվել է ընդունել անորակ շինարարական աշխատանքները, սակայն այդ տարաձայնությունը հետագայում հարթվել է։ «Հրապարակ»-ը նաև գրել է, որ շինարարության որակի վերաբերյալ տեղեկությունները հասել են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին, իսկ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն և Ազգային անվտանգության ծառայությունն ուսումնասիրություններ են իրականացնում ՊՆ-ում։
Սառցագնացների՝ շուկայականից մի քանի անգամ բարձր գներով ձեռքբերման և կասկածելի որակով ռազմական ճանապարհների կառուցման պատմությունը բացահայտում է պաշտպանության ոլորտում պետական գնումների և բյուջետային միջոցների ծախսման վերահսկողության լուրջ խնդիրները։ Երբ զինվորականները հրաժարվում են ընդունել կատարված աշխատանքները՝ պատճառաբանելով, որ դրանց որակը չի համապատասխանում կապալառուներին վճարված գումարներին, իսկ հրապարակային բացատրությունների փոխարեն հետևում են պաշտոնանկություններ ու կադրային վերադասավորումներ, միանգամայն օրինաչափ հարց է ծագում՝ ո՞վ և ի՞նչ հիմքով է տնօրինում բանակի կարիքների համար հատկացված միլիոնավոր դրամները։
Երբ երկրի անվտանգությունը բազմաթիվ մարտահրավերների առաջ է կանգնած, նման դեպքերը չեն կարող ավարտվել ձևական ստուգումներով ու կուլիսային պայմանավորվածություններով։ Պետք է բացահայտել պատասխանատվության ամբողջ շղթան, ստուգել ծախսերի հիմնավորվածությունը և պարզել, թե ինչ արդյունք են տվել հարուցված քրեական վարույթները։ Պաշտպանության համար հատկացված միջոցները պետք է ծառայեն բանակի մարտունակության ամրապնդմանը, ոչ թե մսխվեն ուռճացված գներով գնումների և անորակ շինարարության վրա, որի թերությունների մասին ստիպված են բարձրաձայնել հենց զինվորականները։