Կառավարության որոշումը՝ Փաշինյանի ընկերոջ բիզնեսի օգտին
«Հետքը» ուսումնասիրել է Կառավարության 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշումը, որով հավանություն է տրվել «Իջևանյան բեկոն» ՍՊԸ-ի ներդրումային ծրագրին և ընկերությանը հնարավորություն է տրվել Արմավիրի Մայիսյան գյուղում առանց աճուրդի ձեռք բերել համայնքային հողեր և առանց մրցույթի ստանալ երկարաժամկետ վարձակալության տարածք։
Որոշման առանձնահատկությունն այն է, որ «Իջևանյան բեկոն» ՍՊԸ-ի հիմնական փայատերը Ֆրունզե Ղազարյանն է՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վաղեմի ընկերը և Իջևանի համաքաղաքացին։
Ընկերությունը նախատեսում է Մայիսյան գյուղում ստեղծել խոզաբուծական համալիր։ Ներդրումային ծրագրի ընդհանուր արժեքը գնահատվել է շուրջ 2 մլրդ դրամ։ Նախատեսվում է տարեկան արտադրել 2280 տոննա կենդանի քաշով խոզի միս և ստեղծել 49 նոր աշխատատեղ։
Ըստ կառավարության ներկայացված փաստաթղթերի՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 30-ը ընկերությունն արդեն իրականացրել է 863 մլն դրամի ներդրում։ Այդ միջոցներով ձեռք են բերվել հողամասեր, գնվել են շինանյութ և սարքավորումներ, իրականացվել են շինարարական աշխատանքներ, հորատվել է ջրային հորատանցք, ստացվել են անհրաժեշտ թույլտվություններ։
Հիմա «Իջևանյան բեկոնը» ստանալու է ևս երեք հողամաս՝ ընդհանուր 15,2 հեկտար տարածքով։ Դրանցից 10,6 հեկտարը ընկերությանը վաճառվելու է ուղղակի վաճառքով, իսկ 4,6 հեկտարը՝ 25 տարով տրամադրվելու է առանց մրցույթի վարձակալության։
0,6 հեկտար արդյունաբերական նշանակության հողամասի կադաստրային արժեքը, ըստ Կադաստրի կոմիտեի տվյալների, կազմում է մոտ 7 մլն դրամ։ Այս տարածքում ընկերությունը նախատեսում է կառուցել խոզերի բտման երկու մասնաշենք։
Մյուս՝ 10 հեկտար գյուղատնտեսական նշանակության հողամասի կադաստրային արժեքը կազմում է ընդամենը 575 հազար դրամ։ Կառավարությունը նշում է, որ տարածքը ներկայում չի շահագործվում, գտնվում է ոչ բարենպաստ վիճակում և վերածվել է աղբավայրի։ Ընկերությունը նախատեսում է այն բարեկարգել և օգտագործել գյուղատնտեսական նպատակներով։
Այս երկու հողամասերի ընդհանուր արժեքը սահմանվել է մոտ 7,6 մլն դրամ։
Կառավարության որոշման քննարկման ընթացքում ֆինանսների նախարարությունը առարկել է համայնքային հողերի ուղղակի վաճառքի դեմ։ Ֆինանսների նախարարությունը նշել է, որ նման մոտեցումը կարող է անհավասար պայմաններ ստեղծել այլ հնարավոր ներդրողների համար և առաջարկել է կազմակերպել մրցութային գործընթաց։
«Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը», սակայն, չի ընդունել առաջարկը՝ պատճառաբանելով, որ կառավարության կողմից հավանության արժանացած ներդրումային ծրագրերի դեպքում օրենքը թույլ է տալիս հողերի ուղղակի վաճառք։
Միևնույն ժամանակ հարց է առաջանում, թե ինչու է որոշման մեջ ներառվել նաև 4,6 հեկտար հողի առանց մրցույթի վարձակալության տրամադրումը։ Ըստ օրենսդրության՝ համայնքային հողի վարձակալության դեպքում հնարավոր էր կազմակերպել մրցույթ։
«Իջևանյան բեկոն» ՍՊԸ-ն ստեղծվել է 2019 թվականին Իջևանում։ Ընկերության հիմնադիրը Ֆրունզե Թելմանի Ղազարյանն է։ 2023 թվականին ընկերության սեփականատերերի կազմում ընդգրկվել է Սանասար Կույումչյանը։ Այս տարվա մայիսին բաժնեմասերը փոփոխվել են․ Ֆրունզե Ղազարյանին պատկանում է ընկերության 67 տոկոսը, իսկ Սանասար Կույումչյանին՝ 33 տոկոսը։
Ֆրունզե Ղազարյանը հայտնի է նաև Ուկրաինայում իր գործունեությամբ։ Նա TIME ընկերությունների խմբի ներկայացուցիչներից է, որը զբաղվում է շինարարությամբ, անշարժ գույքով, սննդարդյունաբերությամբ, գյուղատնտեսությամբ և խոզաբուծությամբ։
TIME խմբի պատմությունը սկսվում է 2005 թվականից, երբ հիմնադրվել է «Զոլոտոնոշսկի բեկոն» ընկերությունը։ Ընկերության գործունեության հիմնական ուղղությունը խոզաբուծությունն է։
Ղազարյանների ընտանիքը տարիներ շարունակ ներդրումներ է կատարել նաև Իջևանում։ Նրանց ֆինանսավորմամբ վերանորոգվել են քաղաքի մի շարք տարածքներ, իսկ 2012 թվականին կառուցվել է Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին։
2018 թվականին Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության նախաձեռնած «Իմ քայլը հանուն Տավուշի» ներդրումային համաժողովին մասնակցել էր նաև Անդրանիկ Ղազարյանը։ Ավելի ուշ նա հայտարարել էր Հայաստանում խոզաբուծական տնտեսություն ստեղծելու ծրագրերի մասին։
Ղազարյանների հետ կապերը ունեցել է նաև Փաշինյանի եղբորորդի Սիփան Փաշինյանը։ 2022 թվականին նա Ուկրաինայում սկսել էր փայտամշակման համատեղ բիզնես՝ Ղազարյանների ընտանիքի ներկայացուցիչների հետ։ Ավելի ուշ Սիփան Փաշինյանը դուրս էր եկել այդ բիզնեսից։
«Իջևանյան բեկոնի» մյուս սեփականատերը՝ Սանասար Կույումչյանը, նույնպես զբաղվում է խոզաբուծությամբ։ Նրա «Սիգմա» ընկերությունը գործում է Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում։
Այսպիսով՝ Հայաստանի կառավարությունը հավանություն է տվել 2 մլրդ դրամանոց ներդրումային ծրագրի, որի շրջանակում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մերձավոր շրջապատի ներկայացուցիչ Ֆրունզե Ղազարյանի ընկերությանը տրամադրվում են համայնքային հողեր՝ ուղղակի վաճառքով և առանց մրցույթի վարձակալությամբ։
Հարցը ոչ միայն ներդրումային ծրագրի արդյունավետությունն է, այլև այն, թե որքանով են պետական և համայնքային ռեսուրսների օգտագործման պայմանները նույնը բոլոր տնտեսվարողների համար։ «Իջևանյան բեկոնի» դեպքում այդ հարցը հատկապես կարևոր է, քանի որ ծրագրի շահառուներից մեկը վարչապետի երկարամյա ընկերն է։